Menu

Plamka Mazurka

ptasie sprawy

Wpisy otagowane : kapturka

Drugi po słowiku

krogulec14

Przyroda wyraźnie hołubi gatunki potrafiące dostosowywać się do nowych warunków. Jednym z przykładów takiego zjawiska jest kapturka, niewielki ptak wielkości wróbla, którego myślę, że wszyscy słyszeliśmy, choć zapewne nie każdy z nas widział, mimo iż nie wiedzie specjalnie skrytego trybu życia.

-

Kapturka jest w Polsce licznym gatunkiem lęgowym, a w województwach śląskim i małopolskim wręcz bardzo licznym. Najmniej liczna jest w województwach kujawsko-pomorskim i wielkopolskim.

Jakkolwiek kapturka zamieszkuje wszystkie typy lasów, to preferuje zwłaszcza te duże i zwarte o sporej domieszce drzew liściastych. Występowaniu gatunku mocno sprzyja urozmaicenie rzeźby terenu. Środowiskiem zastępczym dla tej pokrzewki są stare, duże ogrody, parki czy też śródpolne zadrzewienia liściaste. Kapturka unika otwartych przestrzeni, w tym wielkoobszarowych pól. Najlepiej się czuje w rejonach o wysokich opadach unikając przy tym dolin rzecznych.

Przeciętne zagęszczenie kapturki w Polsce wynosi 6,9 pary na kilometr kwadratowy. Populacja jej oscyluje w granicach 2 000 000 -2 400 000 par lęgowych. W ciągu ostatnich 30 -40 lat nastąpiło w Europie podwojenie liczebności gatunku. W ostatnim dziesięcioleciu w Polsce nastąpił wzrost 38,6%, a w Europie 25,4%.

Nie do końca poznane są przyczyny silnego wzrostu populacji kapturek. Przypuszcza się, że jedną z nich może być "jej zdolność do szybkiego dostosowywania terminów migracji wiosennej do zmieniających się warunków klimatycznych".

-

Kapturka uchodzi za znakomitego śpiewaka. Czasem nawet za drugiego po słowiku. Kapitalnie jej śpiew opisał profesor Jan Sokołowski: "w pierwszej części szczebiot, w drugiej głośne flety, rytmem przypominające oberka". Jakkolwiek nie znam się wcale na oberkach, co nie jest powodem do dumy, to po tym opisie nie miałem problemu z rozpoznaniem jej śpiewu.

Źródło: Kuczyński L., Chylarecki P., 2012. "Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Rozmieszczenie, wybiórczość środowiskowa, trendy." GIOŚ, Warszawa

uKLSt3PF8R5hpP5sa3IznKAvyX51mVx2BDkXzE2e

Kapturka, fot. Grzegorz Zimny   www.grzegorzzimny.pl 

Bardzo mało znana

krogulec14

Należy do najliczniejszych gatunków ptaków w Polsce. Jej populację szacuje się na ponad 2 miliony par. Jej śpiew zaliczany jest do najciekawszych spośród ptaków. Sam profesor Sokołowski pisał o jej popisach wokalnych: "w pierwszej części szczebiot, w drugiej głośne flety, rytmem przypominające oberka" Pomimo tego jest bardzo mało znana. O kim tak efektownie zacząłem?

O kapturce.

"Śpiewa najlepiej ze wszystkich pokrzewek krajowych, - zachwycał się w "Ptakach krajowych" Stanisław Taczanowski - a nawet można ją zaliczyć do najcelniejszych śpiewaków; głos jej, jakkolwiek delikatny i niesilny, jest czysty, melodyjny, urozmaicony i w ogóle przyjemny i wesoły."

Kapturka zasiedla wszystkie lasy, liczniej z domieszką drzew iglastych, także parki i ogrody. Nieodzownym warunkiem jej występowania jest obfity podszyt. Gniazdo umieszcza na krzewie lub młodym świerczku niewysoko nad ziemią - do 2 m. Gniazduje pojedynczymi parami.

Przylatuje do Polski w kwietniu i maju, odlatuje we wrześniu i październiku. Jest licznym gatunkiem lęgowym. Ostatnio pojedyncze samce pozostają na zimę. Odżywia się owadami a jesienią również jagodami.

"U nas dość pospolita; - czytamy dalej w "Ptakach krajowych" - przebywa w tychże samych miejscach, co i poprzedzająca (gajówka), ale wszędzie w znacznie mniejszej ilości. Przylatuje o parę dni wcześniej i cokolwiek dłużej w jesieni się zatrzymuje, w początku nawet Października jeszcze się ją spotyka. Podobnie jak pokrzewka ogrodowa () jada dużo jagód, a nawet obskubuje większe, z tych dosyć chętnie się bierze pod koniec pobytu w kraju do jarzębiny, i czasami z tego powodu wpada w sidła na drozdy zastawione."

Kapturka przemyka szybko w gąszczach lub koronach drzew. Z drzewa na drzewo przelatuje płytko falistym lotem. Samiec śpiewa w koronach drzew. Jak już wspomniałem uchodzi za doskonałego śpiewaka, drugiego po słowiku.

Kapturka (samica), fot. Andrzej Olczyk   www.aolczyk.pl 

 G7NzUk9Sxl16Pxw3FYBMqdTil6w1b8DPWk8TZKyq

Kapturka (samiec), fot. Andrzej Olczyk   www.aolczyk.pl 

 

W rytmie oberka

krogulec14

Jeszcze trochę i wielki ptasi śpiew zostanie pozamiatany. Nastanie cisza. Ptaki będą się odzywać, pośpiewywać, ale to nie będzie już to co mamy do tej pory w naszych lasach, parkach, ogrodach na łąkach czy trzcinowiskach. Może to są ostatnie dni żeby poznać nieco bliżej kapturkę?

Zapewne panie feministki bulwersowałaby stara nazwa: pokrzewka czarnołbista. Dotyczyła ona czarnej "czapeczki" na głowie samczyka. Samiczka ma ową czapeczkę brązową, więc jej nazwa gatunkowa jakby nie dotyczyła. O śpiewie kapturki profesor Sokołowski pisał: "w pierwszej części szczebiot, w drugiej głośne flety, rytmem przypominające oberka".

O tym ptaku zdążyłem wspomnieć, że zasiedla wszystkie lasy, liczniej z domieszką drzew iglastych a także parki i ogrody. Warunkiem jej przebywania jest obfity podszyt. Pewnie łatwiej jest usłyszeć śpiew samczyka kapturki. Uważa się go po słowiku za najładniejszy głos ptasi. Więc choćby dla tego śpiewu warto wybrać się z domu na jego poszukiwanie.

Kapturki w obiektywie Czarka Korkosza www.cezarykorkosz.pl

© Plamka Mazurka
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci