Menu

Plamka Mazurka

ptasie sprawy

Wpisy otagowane : labedz-krzykliwy

W pobliżu gniazda łabędzia krzykliwego

krogulec14

 Jakkolwiek łabędź krzykliwy w Polsce jest skrajnie nielicznym gatunkiem lęgowym (90 -110 par w latach 2013 -2014) to na szczęście jego tendencja wzrostowa jest wysoka i wynosi 11% rocznie. Najliczniejszy lęgowo jest na Pomorzu, Dolnym Śląsku, Warmii i Mazurach oraz na Podlasiu.

Łabędź krzykliwy preferuje do lęgów niewielkie i płytkie zbiorniki wodne z roślinnością wynurzoną jak i podwodną. Nieodzowna jest obecność skrzypu błotnego i bagiennego, a także turzyc, rdestnic i wełnianki wąskolistnej, które stanowią jego podstawową bazę pokarmową. 60% gniazd łabędzia krzykliwego w Polsce znajduje się na stawach rybnych. Spory procent miejsc lęgowych znajduje się także na niewielkich jeziorach. Torfianki, bagna, rozlewiska, a nawet odstojniki przemysłowe znacznie rzadziej ściągają łabędzia krzykliwego do lęgów.

Gatnek ten preferuje zbiorniki wodne znajdujące się w lasach gdzie znacznie mniejsza jest obecność człowieka. Godnym podkreślenia, w dobie gdy minister środowiska przymierza się do tępienia bobrów, jest fakt, że na Łotwie spory procent gniazd łabędzia krzykliwego znajduje się na zalewiskach stworzonych przez te zwierzęta.

Jest gatunkiem silnie terytorialnym. Przegania ze swojego terytorium lęgowego nie tylko ptaki z własnego gatunku, ale nawet większe i silniejsze łabędzie nieme. Obszar terytorium łabędzia krzykliwego wynosi zwykle od kilku do kilkudziesięciu hektarów.

Gniazda buduje zwykle na niedostępnych wysepkach bądź w szuwarach. Jest ono najczęściej otoczone wodą i niewidoczne z brzegu. Budowane jest przez samicę, podczas gdy jej partner zajmuje się dostarczaniem budulca, którym są kłącza i korzenie roślin. Jako, że samica jest perfekcyjną panią domu, to rozbudowuje swoją siedzibę nawet w czasie wysiadywania jaj. Gniazdo czasami osiąga średnicę 1,5 -2 metrów i wysokość do 0,5 metra.

Zdarza się, że miejsca lęgowe zajmowane są przez młodociane pary. Sprawdzają one wybrane przez siebie stanowisko pod kątem przyszłych lęgów. Czasami zdarzają się lęgi mieszane łabędzi krzykliwych ze znacznie liczniejszymi u nas łabędziami niemymi. Czasami pojedyncze łabędzie krzykliwe dołączają do pary łabędzi niemych tworząc dość osobliwy trójkąt. Kiedyś parę utworzyło... rodzeństwo! Kazirodztwa dopuściło się potomstwo tej samej pary pochodzące od tych samych rodziców, tyle, że wywodzące się z różnych lat.

-

Jak widzimy łabędzie krzykliwe wiodą bardzo ciekawe żywoty!

Bardzo mocno bazowałem na: Sikora A., Wieloch A., 2015 Łabędź krzykliwy Cyngus cyngus, W. Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z., Chodkiewicz T (red.), Monitoring Ptaków Lęgowych. Poradnik metodyczny. Wydanie 2. GIOŚ, Warszawa, s. 123 -127.

kbHkwnb5cKHUxPmLhlZP8ZOuZtMwdGx8ZR45HPxsŁabędź krzykliwy ("Peryskopy"), fot. Mateusz Matysiak   Mateusz Matysiak - Polish Bird Photos

Łabędź gędziec czyli dziki

krogulec14

Tym razem tytuł zawdzięczam hrabi Konstantemu Tyzenhauzowi. Jego nazwa zrobiła na mnie z wszystkich największe wrażenie. Łabędź krzykacz Mateusza Cygańskiego i księdza Antoniego Wagi, łabędź krzykliwy Władysława Taczanowskiego i gęś łabędź dziki księdza Stanisława Jundziłła podobają mi się również, ale nie tak jak ta pierwsza. 

Łabędź krzykliwy zrobił w Polsce karierę podobną do kariery swojego niemego krewnego. "Gnieździ się na północy, a mianowicie w Islandyi, Laponii, Rosyi północnej i Syberyi; zawsze przy jeziorach i innych zalewach wód słodkich..." - Pisał w "Ptakach krajowych" Taczanowski. - "U nas trafia się rzadziej od poprzedzającego, lecz w różnych okolicach kraju bywa postrzegany." Na zimowiskach pojawia się znacznie liczniej i regularnie. Nie jest co prawda tak liczny jak poprzedni (130 par), ale jest obecny już od ponad 40 lat.

Pięknie Taczanowski pisze o zachowaniach łabędzia krzykliwego: "Więcej jest towarzyskim od poprzedzającego (łabędzia niemego), często po zatokach morskich łączy się w stada, do stu lub więcej sztuk obejmujące. Zawsze ostrożniejszy od tamtego, i nie tak łatwo nakłaniający się do stanu oswojenia. Głos wydaje podobny do silnego dwutonowego klarynetowego zadęcia; gdy się liczne stado odzywa, mięszanina tych tonów tworzy wdzięczną i smętną harmoniję; dającą się słyszeć o milę odległości w czasach zimowej ciszy na morzu. Odzywają się zarówno wśród dnia jak i w nocy, na wodzie jak i w powietrzu."

Od czasów Taczanowskiego nie zmieniły się jego upodobania środowiskowe. Najchętniej zamieszkuje duże jeziora z zarośniętymi brzegami, śródleśne jeziorka, morskie wybrzeża, stawy i moczary. Zimuje głównie w przybrzeżnych partiach mórz, w ujściach i rozlewiskach rzek.

Jeśli ktoś chciałby obejrzeć łabędzia krzykliwego to zimową porą zapraszam do Słońska, gdzie piękne poniższe zdjęcie przez Mateusza Matysiaka zostało zrobione.

eFWqCiMInO0bRoSx6X7KGNEzTrjWkW2nSkCt9J7x

Łabędzie krzykliwe, fot Mateusz Matysiak "Gonitwa z lisami"   www.mateuszmatysiak.pl 

Ptasie love story

krogulec14

Łabędziowi krzykliwemu najwyraźniej coraz bardziej się w Polsce podoba. Niegdyś był u nas tylko przelotny i zimujący, obecnie jest także, od 1978 roku, lęgowy.

Łabędź krzykliwy długo kojarzył mnie się z wielką rzadkością, toteż wszystkie łabędzie migrujące w mojej okolicy uznawałem za nieme. Stan rzeczy zmieniła rozmowa ze kolegą, który podpowiedział, że rzadko bo rzadko, ale widuje nad Wartą w okolicy Obrzycka popularne "krzykliwce". Jakiś czas po tej rozmowie i mnie dane było ujrzeć ten gatunek.

"Krzykacza" najszybciej zobaczymy w zimowym Słońsku. Rokrocznie spora ilość tych ptaków decyduje się zimować na łąkach ujścia Warty (największa koncentracja liczyła 4000 osobników!). To on był patronem roku 2011 w Rzeczpospolitej Ptasiej. Dzięki temu mam go na pamiątkowej monecie z nominałem jednego krzykasa*.

Nazwę swoją zawdzięcza swojemu pełnemu charyzmy głosowi. W porównaniu do łabędzia niemego, który  tak naprawdę niemym nie jest, nasz bohater od czasu do czasu odezwać się (głosem kojarzącym się nieco z.... trąbką) lubi. Dzięki temu kilka jego obserwacji zaliczyłem ;-)

Pewna para łabędzi krzykliwych z Malty, to dla mnie najbardziej wzruszające ptasie love story. Kilka lat temu na Malcie, jako pierwsza para gatunku, usiłowała tam założyć gniazdo. Zabrakło happy endu. Tak jak zabrakło w słynnym filmie "Love story". Happy end dla ptaków na tej okrutnej wyspie nie jest zbyt częsty. Dwa piękne łabędzie zostały bezmyślnie zabite przez myśliwego...

*Monety z jednym krzykasem przez kilka tygodni funkcjonowały w kilku słońskich sklepach na zasadzie pięciu złotych.

Łabędź krzykliwy, fot. Cezary Pióro   www.cezarypioro.pl

Łabędź krzykliwy - Cyngus cyngus

krogulec14

Ostatnim ptakiem z cyklu Ptak Roku będzie łabędź krzykliwy. Pozwoliłem sobie zaprezentować go cytatem z "Ptaków Polski" profesora Jana Sokołowskiego. Cytat ów (częściowo nieaktualny) pozwoli nam zauważyć jak dynamiczną grupą są ptaki. 

Do niedawna łabędź krzykliwy był tylko przelotnym i zimującym. Obecnie szacuje się, że około 160 par tych ptaków odbywa w Polsce lęgi.

Cechy rozpoznawcze: nad dziobem brak guza; boki dzioba intensywnie żółte. Pozostała część dzioba czarna. Szyja bardziej prosta niż u łabędzia niemego. Nie podnosi skrzydeł podczas pływania. Bardzo często wykrzykuje donośne fanfary.

Gnieździ się w północnej Szkocji, północnej Skandynawii i sięga poprzez Syberię aż do Morza Beringa i Kamczatki. Zamieszkuje rzeki i jeziora otoczone tajgą. W Polsce pojawiają się od października do kwietnia osobniki przelotne lub zimujące. Zatrzymują się na jeziorach mazurskich i na Bałtyku po brzegach zatok morskich. Głosy: odzywa się często i przy najmniejszym podnieceniu głośnymi, melodyjnymi fanfarami, podobnymi do głosu trąbki "ang,ang-he, kliklii". Pożywienie: takie jak łabędzia niemego, lecz jeszcze więcej roślinne. Gniazdo i jaj podobnie jak u łabędzia niemego. Wymiary: długość całego ciała 137 -140 cm, rozpiętość skrzydeł 200 cm, skrzydło złożone 56 -64 cm, ogon 17 -20 cm, waga 9 -12 kg.

Remiza, Ptaka Roku 2012, przedstawię po powrocie ze Słońska ;-)


2010.03.25 - Łabędzie krzykliwe (Cygnus cygnus) - stawy Dojlidzkie, Białystok; autor: Marcin Perkowski   www.ptaki.fotolog.pl

Łabędzie krzykliwe u Darka

krogulec14

My, obywatele Rzeczpospolite Ptasiej, mamy obecnie rok łabędzia krzykliwego. Ptaka dość niezwykłego choćby z tej racji, że od niedawna (około 40 lat) u nas jest lęgowy.

Popularne "krzykliwce" są kolejnym przykładem ptaków w ekspansji. Profesor Sokołowski pisał o nich, że "w Polsce pojawiają się od października do kwietnia osobniki przelotne lub zimujące." A obecnie mamy już ponad 70 par lęgowych.

Doskonałym miejscem na łabędzie krzykliwe jest zimowy Słońsk. W odpowiednie zimy bywają w Parku Narodowym Ujście Warty koncentracje dochodzące do 4 000 ptaków.

Zdecydowaną większość spotkań z tymi łabędziami zaliczyłem w swojej okolicy, a konkretnie nad Wartą. Jako, że niemal wszystkie te obserwacje dotyczyły, ptaków w locie, to rozpoznawałem je dzięki ich głosowi. Dzięki uroczej fanfarze, którą co niektórzy ornitolodzy porównują nawet z klangorem samego żurawia.

Łabędź krzykliwy jest dziś na plamce zaproszeniem do galerii Darka Adamkiewicza. Kto jeszcze w nie nie był to sądzę, że wróci z niej zadowolony.

www.dariuszadamkiewicz.pl

© Plamka Mazurka
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci