Menu

Plamka Mazurka

ptasie sprawy

Wpisy otagowane : modraszka

Sikora żydóweczka

krogulec14

"Śpiew sikory modrej szybkim, trelującym tempem wyraźnie różni się od rytmicznie skandowanych, krótkich motywów, z których składa się śpiew pozostałych sikor". Po zdaniu zaczerpanym z "Z lornetką wśród ptaków" myślę, że teraz już po samym "trelującym tempie" rozpoznamy modraszkę od pozostałych sikor...

A tak bardziej serio, zmienię nieco sposób podawania ptasiego śpiewu. Zamiast, zapewne powodujących małe zamieszanie, kilku opisów, podam jeden, ten który wyda mi się najbardziej czytelny. Będę też starał się linkować danego gatunku głos. Aby wprowadzić nieco ożywienia postaram się dodać jakąś ciekawostkę.

Wracając do dzisiejszego, to tematu chcę Wam powiedzieć, że śpiewająca modraszka brzmi tak. Według opisu profesora Jana Sokołowskiego pochodzącego z "Ptaków ziem polskich" sprawa wygląda tak:

"Sikory modre obserwujemy najczęściej w jesieni i w zimie, kiedy rodzinami lub w większych stadkach uwijają się po drzewach. Łączą się także z innymi gatunkami sikor i wabią co chwila głosem "sit sit", który - jak wiemy - spełnia rolę dzwoneczka i właściwy jest wszystkim gatunkom podążającym za sikorami. Poza tym sikora modra odzywa się wieloma innymi głosami. W ogóle jest dość głośna i czujna a skoro spostrzeże coś podejrzanego, jako pierwsza ostrzega całe stadko. Najczęściej woła "citeretete" albo "citit tetete". Przerażenie wyraża "ciszteretet", a zadowolenie "tgi tgi circircir cihihihi". Śpiew składa się z tych samych tonów powiązanych w szereg, w którym szczególnie często powtarza się "tgi tgi".

Tytuł postu pochodzi ze wspomnianej książki Sokołowskiego. Nie ukrywam, że ta nazwa, zapewne regionalna, dość mocno mnie zaintrygowała. Bardzo chciałbym dowiedzieć się gdzie ona pokutowała, jaka była jej geneza. Nie jest to pierwsza nazwa wiążąca ptaka z narodowością żydowską. Władysław Taczanowski, wśród wielu innych nazw, określa mazurka żydkiem. Też nie wiem dlaczego. Niedawno wspominałem na blogu, że tu i ówdzie nazywano dudka żydowską kukułką. Tu uzasadnienia można by było doszukiwać się w głosie ptaka. "Udu-dud" da się łatwo interpretować jako "jud-jud-jud". Można też, jak zasugerował mi na Facebooku Łukasz, porównywać barwy upierzenia ptaka z tałesem.

Jednak bez względu na to czy uda mi się odnaleźć odpowiedzi na pytania, powiem Wam jedno. Ptaki zawsze będą inspirowały do wielu tematów. Do, zdawałoby się bezsensownych, poszukiwań również.

***

Źródło: Jan Sokołowski "Ptaki ziem polskich", Warszawa 1972, Państwowe Wydawnictwo Naukowe

D8l1R5K479zbVgiszFExbqYPE1QWnsDZOWN4Ai6F

Modraszka, fot. Piotr Górny   piotr-gorny.pl

Na drobne ptaszki chciwie się rzuca

krogulec14

W ubiegłym roku pominąłem opis modraszki z "Ptaków krajowych" chyba tylko dlatego, że Władysław Taczanowski opisał ją dość krótko. Spójrzcie zresztą sami:

"Przebywa po wszystkich lasach, głównie w liściowych i mięszanych, równie jak w obszernych sadach i ogrodach. Na zimę częścią przyłącza się do stadek zbiorowych, częścią razem z bogatką i ubogą tuła się przy zabudowaniach. Stad nie trzyma się ściśle, lecz zawsze im towarzyszy w rozprószeniu. Prócz owadów jada przez jesień i zimę dużo rozmaitych nasion, do których jądra dobiera się odmiennym sposobem od innych gatunków, to jest nie kuje w nie, jak dwie wyżej wymienione (sikora uboga i czubatka), lecz, tak samo trzymając je w łapkach, szczypie dzióbem, dopóki nie rozłupie. Chciwie się także rzuca na drobne ptaszki. Odzywa się głosem świergoczącym: sirrr-sirrr... jemiołuszkę przypominającym; samiec dość dobrze śpiewa.

Gnieździ się w rozmaitych dziupelkach nizko i wysoko, niekiedy także w dziurach skał i murów."

Właściwie w tym tekście, poza jednym wyjątkiem, nie ma nic czego byśmy nie znali. Jednak ten wyjątek jest bardzo ciekawy, bo nam o modraszce mówi: chciwie się także rzuca na drobne ptaszki.

Niedawno dowiedzieliśmy się ładnych historii o bogatce. A to upolowała przy karmniku(!) Bogu ducha winną czeczotkę, a to polowała na nietoperze. A przecież o jej krwiożerczości w "Ptakach krajowych" Władysław Taczanowski opowiadał: "na drobne ptaszki częściej się niż inne odważa, pożera na wolności postrzelone, i zbiera krew po śniegu rozlaną."

Kto wie, może teraz nadejdzie kolej na modraszkę aby pokazała nam na co tak naprawdę ją stać ;-) 

5UBfXqUzMreTR9eAWJ0av6kYxeKJSiWbDeExaX79

Modraszka, fot. Dorota Karpińska   

Zajęte, listy prosimy wrzucać do reklamówki

krogulec14

 Modraszka nie ustępuje w pomysłowości wybierania ciekawych miejsc na gniazda samej bogatce. Jako (jedyny) przykład podam skrzynkę na listy pani Izy Engel ("Plamka mazurka" pozdrawia). Gospodyni na skrzynce umieściła napis "zajęte, listy prosimy wrzucać do reklamówki", a obok powiesiła wspomnianą reklamówkę.

Ta piękna sikora jest wspaniałym i mądrym rodzicem. Gniazdo urozmaica bardziej aromatycznymi częściami ziół, na przykład lawendy czy mięty. Robi to bynajmniej nie dla miłego zapachu, lecz dla zniszczenia uciążliwych dla piskląt bakterii, wirusów czy grzybów wrażliwych na olejki eteryczne ziół.

-

Modraszka jest licznym gatunkiem lęgowym w Polsce. Najliczniejszą jest w środkowej i południowej części województwa śląskiego i w województwie małopolskim. Obecność jej wiąże się w dużym stopniu z występowaniem drzew liściastych.

W zwartych lasach liściastych modraszka jest mniej liczna niż na ich brzegach, czy też w środowiskach mozaikowych. Unika rozległych pól ornych, jak i obszarów gospodarki intensywnej. Występuje chętnie w pobliżu człowieka; w gospodarstwach wiejskich, jak i w zabudowie miast, oczywiście pod warunkiem występowania drzew.

Przeciętne zagęszczenie modraszki w kraju wynosi 3,57 pary na kilometr kwadratowy. W sprzyjających miejscach liczba ta może wynosić nawet 10 par. Liczba par tych sikor w kraju oscyluje w granicach 1 000 000 -1 200 000 par lęgowych. W ostatnich dziesięciu latach liczba tych ptaków wzrosła o blisko 20%, podczas gdy w Polsce trend jej jest w ostatnich latach stabilny.

Ostrość zim i ilość nasion buka mają duże znaczenie na liczebność modraszki w Europie. Liczebność modraszki w dużym stopniu uzależniona będzie od temperatur w grudniu i styczniu. Jakiekolwiek czynności ze strony człowieka nie będą miały większego znaczenia. Lokalne populacje modraszki mogą być ograniczane konkurencją o miejsca lęgowe z większą bogatką. Rozwieszanie budek lęgowych nie wpłynie w istotny sposób na zwiększenie populacji tych sikor. Większy wpływ na ilość lokalnych populacji może mieć zimowe dokarmianie. Jednak bywa, że dokarmianie upośledza rozrodczość sikor korzystających z karmnika.

Bardzo mocno bazowałem na: Kuczyński L., Chylarecki P., 2012. "Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Rozmieszczenie, wybiórczość środowiskowa, trendy." GIOŚ, Warszawa

-

W sferze obyczajowości nasza modraszka nie ustępuje oplotkowanej niedawno na blogu pokrzywnicy. Partner, z którym buduje gniazdo, opiekuje się potomstwem, nie jest ojcem wszystkich piskląt! I niekoniecznie ozdabia mu głowę rogami sąsiad. Nieraz są to samce z rewirów położonych o kilka kilometrów od gniazda badanej pary, a czasami ojcami bywają także samce migrujące, które zatrzymywały się w okolicy dla wypoczynku. Nasza samica modraszki nie robi tego, że jest jakąś... rozpustnicą. Ona wie jak ważnym faktem w życiu jest mieszanie genów. Te skoki w bok odbywa nie dla zaspokojenia chuci, ale dla zachowania owych genów różnorodności...

 9WIOL4lOxKE9rICvhrRYLYKdRVAbt8Skl8UGUR5z

Świat modraszki skuty lodem, fot. Piotr Górny    Piotr Górny Wildlife Photography 

W modraszkowym gnieździe

krogulec14

Modraszka jest znakomitym sprzymierzeńcem dla ogrodników. Jeśli założy tam gniazdo, to możemy być pewni, że usunie stamtąd sporą masę niepoądanych robali. Gniazdo swoje zwykle "ozdabia" pachnącą częścią ziół. W ten sposób niweczy bakterie, grzyby czy wirusy które są wrażliwe na olejki eteryczne. Gniazdo może uwić w balkonowej skrzyne, choć pomysłowością tu nie ustępuje nawet bogatce.

O najciekawszym gnieździe modraszki swego czasu dowiedziałem się na... Plamce mazurka". Opowiedziała o nim Aagulha, a mieściło się ono w... skrzynce na listy u Państwa Engelów w Słońsku! Pani Iza z mężem wybrnęli z "kłopotu" w piękny sposób. Obok "m-4" modraszek zawiesili foliową torebkę, a na skrzynce umieścili napis: "zajęte, listy prosimy wrzucać do reklamówki"! Jak widać czasem i reklamówka może do czegoś dobrego się przydać.

Samice modraszek są niezwykłe jeśli chodzi o ich zdolności reprodukcyjne. W jednym lęgu może ona złożyć nawet aż 19 jaj, co jest wysiłkiem nie lada. Zwykle ogranicza się jednak do 7 -12. Jej partner nie będzie biologicznym ojcem wszystkich piskląt. Samica, w trosce o różnorodność genów, co jakiś czas "zapomina się" dla dobra gatunku. Biologicznym tatą bywa czasem sąsiad, a czasem migrant, który odpoczął w okolicy.


Modraszka, Piotr Górny   www.birdwatching.pl

Modraszka - zima 2011/12

krogulec14

Modraszkę, ptaka zbliżającej się zimy, zna chyba każde z nas. Jeśli nie, to nadrobimy dziś tą zaległość.

Długość jej ciała wynosi 12 centymetrów, rozpiętość skrzydeł 20, a waga osiąga 11 gram.

Od kwietnia do czerwca odbywa jeden, bądź dwa lęgi. Samica znosi zwykle od ośmiu do 13 jaj, z których po 13 - 14 dniach wykluwają się pisklęta. Szczególnie chętnie gnieździ się w dziuplach, oraz budkach lęgowych (zazwyczaj umieszczonych do pięciu metrów nad ziemią. Pary gniazdują oddzielnie.

Jest to ptak częściowo osiadły. Część naszych modraszek spędza zimę na zachodzie. W ich miejscu pojawiają się te sikory ze wschodu.

Modraszka zasiedla zwykle widne lasy liściaste i mieszane z mniejszą ilością drzew szpilkowych, także parki, sady i ogrody. Występuje również w miastach.

Odżywia się owadami z dodatkiem nasion. Zimą dość często korzysta z karmników.

Jest licznym gatunkiem lęgowym. Chroniona.

Przez cały rok można modraszkę łatwo zobaczyć. Jest bardzo aktywna w gałęziach drzew. W poszukiwaniu owadów często zwisa głową w dół. Lata na krótkie odległości, lot ma falisty, niezbyt szybki. Jest towarzyska, poza sezonem lęgowym żyje w niewielkich stadkach z innymi sikorami. Dystans ucieczki jest mniejszy niż dziesięć metrów.

PS. Jestem na 388 pozycji na liście protestów dotyczącej zabicia wilków w Puszczy Drawskiej. Mam nadzieję, że i Waszych głosów pojawi się sporo: oto petycja.

www.weronikapioro.pl

© Plamka Mazurka
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci