Menu

Plamka Mazurka

ptasie sprawy

Wpisy otagowane : pustulka

Pod jasnymi wisząca błękity

krogulec14

Czasami w pracy widuję pustułki. Są to zapewne sokoły w pełni miejskie, które jednak po prowiant przylatują nad znajdujące się w pobliżu firmy w której pracuję nieużytki. Pustułki w Polsce liczą około 5 tysięcy par lęgowych. Nie jest może to liczba imponująca w porównaniu z populacjami Niemiec (50 - 60 tysięcy par), czy Wielkiej Brytanii (52 tysiące par), ale za to stabilna, podczas gdy na zachodzie Europy od ponad 20 lat następuje umiarkowany spadek liczebności tych ptaków.

Pustułka już od dawna zaczęła opuszczać coraz mniej gościnny dla niej krajobraz rolniczy na rzecz miast. Świadczą o tym jej nazwy nadane przez dawnych przyrodników. Żyjący w XVIII wieku ksiądz Jan Krzysztof Kluk nazywał ją sokołem dzwonniczkiem, a dziewiętnastowieczny ornitolog, Kazimierz Wodzicki, sokołem wieżowym. Migracja pustułek do miast postępowała powoli, niemniej nawet Władysław Taczanowski w "Ptakach krajowych" (1882 rok) pisał, że pustułka "Gnieździ się po brzegach lasów, w przerzedzonych porębach i starych drzewach pojedynczo wśród pól i łąk stojących; po dziuplach, w barciach a w braku tychże we wronich gniazdach. W okolicach górzystych w szczelinach skał i dziurach starych murów; niekiedy po wysokich wieżach wśród miast dość ludnych."
Podziwiając pustułki w pracy myślę, że chyba nikomu nawet do głowy nie przyjdzie, że pustułka jest niczym mickiewiczowski ptak z "Pana Tadeusza"
"Zaś jastrząb, pod jasnymi wiszący błękity,
Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity."
 
 _KCE3838ww
 
Pustułka, fot. Cezary Korkosz www.cezarykorkosz.pl

Głupia?

krogulec14
Nazwę pustułka otrzymała od rosyjskich sokolników. Otóż ci gentlemani usiłowali ptaka, który ma w genach łowienie myszy, nauczyć polowania na ptaki. Kiedy wysiłki Rosjan nie osiągnęły rezultatu określili ptaka mianem "pustoj", czyli pusty, albo nawet i głupi. Niby można zrozumieć sokolników rozczarowanie do pustułki, ale zachodzę w głowę dlaczego ta krzywdząca sokoła nazwa utrwaliła się w Polsce?
 
Pustułka jest niewielkim gatunkiem sokoła. Jej długość ciała osiąga 33 -36 centymetrów, rozpiętość skrzydeł 69 -76 centymetrów, a waga oscyluje w granicach 160 -280 gramów. Samiec jest większy i ładniej wybarwiony od samicy.
Pustułki wyprowadzają 1 lęg w roku. Z reguły w maju samica składa od 4 do 6 jaj. Po 29 dniach inkubacji pojawiają się pisklęta. Na gniazdo zajmuje stare gniazda wron lub gawronów, obszerne dziuple, szczeliny w skałach lub murach, wieże kościelne a nawet otwory wentylacyjne. Dość często zajmuje montowane specjalnie dla niej montowane budki lęgowe. Przez wiele lat zawraca do tego samego gniazda. Zwykle gniazduje pojedynczymi parami, choć w odpowiednich warunkach tworzy luźne kolonie lęgowe.
Do niedawna była przede wszystkim gatunkiem lęgowym. Przylatuje w marcu, odlatuje w październiku.W ostatnich latach coraz większa ilość osobników decyduje się na zimowanie w zachodnich rejonach kraju.
Odpowiednim środowiskiem dla pustułka są między innymi skraje lasów, zadrzewienia śródpolne, a także miasta o wysokiej zabudowie i góry.
Pustułka z punktu widzenia człowieka jest bardzo pożytecznym gatunkiem ptaka. Najczęściej poluje nad zagospodarowanymi, otwartymi terenami. Żywi się drobnymi kręgowcami chwytanymi na ziemi. Chrząszcze i szarańczaki łowi na piechotę. 60 -80% jej pokarmu to myszy. Dzienna porcja zjadana przez pustułkę wynosi 40 -50 g.
Choć jest w Polsce najliczniejszą z sokołów, to i tak należy do grupy gatunków nielicznych. Jej populacja (do niedawna szacowana na około 2 000 par) waha się w granicach 4 900 - 5 100 par lęgowych. Jest chroniona.
Stosunkowo często widujemy ją jak zawisa na dłużej w locie trzepoczącym. Poza sezonem lęgowym żyje samotnie. Jest, jak na ptaka szponiastego, mało płochliwa.
 
4lvLpvYZ8rVbgCjphb6QZibzab86jQdd4uAvn9NZ
 
Pustułka, fot. Tomasz Skorupka   tomaszskorupka.blogspot.com 

Sezon na pustułki

krogulec14

Pewna spółdzielnia mieszkaniowa w jednym z miast warmińskich miast zamurowała gniazdo pustułki. Ewa Rubczewska, która zauważyła tą sytuację, była na sto procent pewna, że tam były młode.

Pierwsze zaprezentowane zdjęcie zrobiła już pod koniec kwietnia. Pustułki na szczycie tego bloku gniazdują już od dobrych kilku lat. Ewa obserwowała je, obserwowała, jak też i słuchała. Jeszcze w środę przygladała się dorosłym, jak uwijają wokół swojego "gniazda". A w czwartek z przerażeniem zauważyła, że to miejsce, gdzie przesiadują zostało zamurowane...

Ewa nie odpuściła. Powiadomiła grupę Ornitologów Warmii i Mazur i Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Jakkolwiek było to po godzinach pracy, to RDOŚ zobowiązał się do ewentualnej interwencji. Na szczęście słowa pani Mai Jakubiuk nie rzuciła na wiatr i rzeczywiście pomoc przyszła szybko i była sprawna.

Jak pokazują ostatnie zdjęcia dorosłe pustułki szybko wróciły do piskląt. Można byłoby się cieszyć gdyby nie pewne małe "ale". Następnego dnia, czyli w piątek, nie było widać wcale sokołów przy gnieździe. Ewa nie sądzi żeby dorosłe wraz z pisklętami opuściły niegościnny blok. Obawia się, że w ciągu tych kilku godzin w gnieździe musiało coś się stać...

Jak widzimy nadszedł sezon na pustułki.

PS. Zdjęcia proponuję obejrzeć w odwrotnej kolejności. Z dołu do góry. 

18555283_1373759299369396_745867546_n

18554939_1373759302702729_911341386_n

18579036_1373607652717894_874063015_n

18601354_1373607586051234_408697183_n

18554760_1373607462717913_1902192993_n

Zdjęcia: Ewa Rubczewska

Sokół który lubi myszy

krogulec14

Osobiste poznanie Janusza Sielickiego owocuje na blogu pewnym zwrotem ku sokołom. Co prawda nie jest to temat na blogu zaniedbany (sokół wędrowny 16 postów, pustułka 15, kobuz 4, drzemlik 3, sokół skalny i białozór po 1), niemniej zapowiada się pewien do niego powrót. Na początek przypomnę Wam małego sokoła który lubi myszy, czyli powszechnie znaną i lubianą pustułkę.

"Mały drapieżnik, wielkości krogulca. Delikatna sylwetka z długimi i wąskimi skrzydłami oraz długim ogonem. Skrzydło zakończone ostro, ale wąskie również u nasady.Brak czarniawego kaptura na głowie, na boku, pod okiem bardzo wąski "wąs". Samiec ma szarą głowę i ceglasty wierzch, samica brązowa. Charakterystyczny ogon prążkowany równomiernie na całej długości z szerokim czarnym prążkiem przy końcu. Często poluje zawisając w powietrzu i trzepocząc skrzydłami, czego sokół wędrowny nigdy nie robi.

Możliwości pomyłki pustułka.

Podobnie jak kobuz pustułka zajmuje stare gniazda najczęściej po wronach, rzadziej dużych ptakach np. myszołowach. Wnętrze gniazda pustułka wyściela drobnymi gałązkami, darnią, pierzem i suchą trawą tak, że staje się ono prawie zupełnie płaskie. Zakłada również własne gniazda w zagłębieniach budynków i szczelinach skał; zazwyczaj jest to szeroka, półotwarta dziura z dużym otworem.

Biotop; niewielkie zadrzewienia śródpolne oraz brzegi lasów przylegające do terenów otwartych, zwłaszcza pól. Gniazduje też w dolinach rzecznych i w regionach górskich na skałach. Około 20% krajowej populacji pustułki gniazduje w aglomeracjach miejskich, gdzie preferuje wysokie budynki i wieże kościelne. Zdecydowanie unika rozległych kompleksów leśnych! Główną różnicą jest biotop. Pustułka jest gatunkiem typowo śródpolnym.

Liczebność: 5 000 -10 000 par."

Autorzy: Janusz i Sławomir Sieliccy, Dariusz Anderwald i Jan Lontkowski; tekst pochodzi z "Sokół wędrowny w lasach"

CuhqlXqwuqbXTUQnvfbco4j0B6AW1KfAFengJv4U

Pustułka (), fot. Tomasz Skorupka   tomaszskorupka.blogspot.com 

Pustułká

krogulec14

Trzy miesiące temu Monika Klimowicz dokonała dla nas kapitalnej transliteracji szesnastowiecznego tekstu Mateusza Cygańskiego "Wywielga". Nie ukrywam, że byłem tym zachwycony i postanowiłem iż następne teksty analfabety, a zarazem autora "Myślistwa ptaszego", będę prezentował z okazji Ptaka pory roku.

Postanowić było łatwo, zrobić już niekoniecznie. Sporo ludzi poprosiłem o pomoc przy transliteracji tekstu, ale okazało się, że nie takie to proste. Pomogła mi doktor Julia Dobrzańska, pracownik Działu Edukacyjnego w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Sam tekst jest dość trudny, więc pomyślałem, że warto będzie go okrasić (siwy kolor) co z pewnością wniesie nieco ożywienia.

A wspomniana Julia Dobrzańska 9 stycznia na Spotkaniu z Rzeczpospolitą Ptasią będzie mówiła "O ptakach w edukacji przyrodniczej Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie". Kto wie, może wspomni też o pustułce...

-

Pustułká żeleżijtego a lisowátego piorá.

Pustułká szarego piorá.

Leśny ptak Pustoł/ y lotu buynego/

Zgłádzi robaka w lesie nieiednego.

Wiesza się skrzydły ná powietrzu pilnie/

Upátruiac gadźńie usilnie.

 

Pustułek iako masz dostáć.

Dostaniesz ich ták jáko Drzemilkow ábo iáko kobusow/

iákoś wyższey słyszał/ aleć się ná máło zgodzo dostániesz ich 

też w lerzkiem w dźieniach ábo w dźiurách w drzewie.

-

Pustułká żeleżijtego a lisowátego piorá.

Pustułká szarego piorá.

(Pustułka jest, jak każdy widzi, bardzo kolorowa)

Leśny ptak Pustoł/ y lotu buynego/

(W lesie mieszka ten nasz sokół)

Zgłádzi robaka w lesie nieiednego.

Wiesza się skrzydły ná powietrzu pilnie/

(Zawiesza się skrzydłami na powietrzu pilnie)

Upátruiac gadźńie usilnie.

(Wypatrując gadziny usilnie

Niejedną mysz łapie codziennie!)

 

Pustułek iako masz dostáć.

(Pustułkę jak możesz dostać

To ja ci nie powiem!)

Dostaniesz ich ták jáko Drzemilkow ábo iáko kobusow/

(Ona, tak samo jak drzemlik albo jak kobuz, jest pod ochroną)

iákoś wyższey słyszał/ aleć się ná máło zgodzo dostániesz ich 

(Mówię ci to na wszelki wypadek, gdybyś nie wiedział)

też w lerzkiem w dźieniach ábo w dźiurách w drzewie.

(Młode nieloty złapiesz w gnieździe)

Gdy będzie siedzieć w gnieździe, albo w dziupli drzewa.

(Ale zastanów się: jak zeżresz tego ptaka

to na karku będziesz miał Adama Wajraka

poza tym pustułka myszy wpierdziela,

tak te myszy, co kiedyś zjadły króla Popiela)

DYVYOey0C51tXjwn1S1UzsZnUNYmo73f4tEN0Hbc

Pustułki, fot. Robert Kostuch

© Plamka Mazurka
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci