Menu

Plamka Mazurka

ptasie sprawy

Świat według gęsi

krogulec14

Powiedzenie "głupia jak gęś" jest moim zdaniem infantylne. Obraża nie tylko samą gęś, ale również kobietę w ten sposób określaną. Jak do tego przypomnimy sobie, że ten gatunek ma tendencję do szarogęsienia, to mamy obraz ptaka, delikatnie mówiąc nieciekawego. Na pewno nie tego o którym stare przysłowie mówi: "Nie masz lepszej zwierzyny jako nasza gąska: dobre pierze, dobry mech, nie gań mi i miąska."

Najprawdopodobniej taki wizerunek gęsi wizerunek wzięto w dużym stopniu ze zwierząt zniewolonych, to i tak trudno doszukać się u naszych przodków szacunku dla tych ptaków. A jest chyba za co...

Według mitologii egipskiej aż osiem bóstw pracowało w pocie czoła nad stworzeniem Kosmicznego Jaja.  Tylko po to żeby mógł się z niego wykluć Wielki Gęgacz, czyli sam Ptak Światłości. Egipscy bogowie wypełnili Kosmiczne jajo powietrzem. Było ono swego rodzaju podporą oddzielającą ziemię od nieboskłonu. Chyba nie muszę dodawać, że Wielki Gęgacz swoim gęganiem przerwał odwieczną ciszę.

Wielki Gęgacz nie tylko obudził swoim gęganiem świat. Nie tylko pchnął go do ruchu. Słusznie więc Stefan Kłosiewicz w "Ptakach świętych, przeklętych i innych" zauważa, że tytuł, utworzony przez świętego Tomasza z Akwinu, Pierwszego Poruszyciela należy nikomu innemu jak właśnie Wielkiemu Gęgaczowi.

Jeśli uznamy, że nasz świat rozpoczął się od gęsi, to musimy się pogodzić z tym iż na gęsi się on skończy. Według Księgi Wyjścia W Ciągu Dnia umarli będą musieli przejść obok charu, stawu z gęsiami. Jeśli na widok umarłego gęsi uczynią krzyk, Ozyrys wraz kolegami będą wiedzieli, że mają przed sobą okrutnika, który za życia wiele złego uczynił...

Dla starożytnych Greków przylot gęsi był zwiastunem zimy. Zapewne to stąd uznano ją za posła ze świata duchów. Z tego też powodu zabroniono jedzenia jej mięsa. Coraz popularniejsza u nas Gęsina na świętego Marcina u dawnych Greków pewnie by się nie przyjęła.

A może nasze mniemanie o głupiej gęsi wzięło się ze słów Mikołaja Reja? Ojciec języka polskiego nie lubił porównywanego do gęgania języka łacińskiego. I od tej niechęci się wziął jeden z najsłynniejszych jego cytatów:

A niechaj narodowie wżdy postronni znają,
iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają.
 
Źródła: Michał Kruszona "Kulturalny atlas ptaków" 2008, Zysk i S-ka, Poznań
Stefan Kłosiewicz "Ptaki święte, przeklęte i inne" 1998, Prószyński i S-ka, Warszawa

CKO_1293

Gęgawa, fot. Cezary Korkosz   www.cezarykorkosz.pl 

© Plamka Mazurka
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci