Menu

Plamka Mazurka

ptasie sprawy

Tak jak sokół czy sowa

krogulec14

Dudka, z racji bardzo szybkiego wzrostu liczebności w ostatnich latach, zaliczono do "gatunków zwycięskich". Wzrost ten rzeczywiście był niezwykle szybki. Na początku lat 90-tych ubiegłego wieku szacowano jego populację w Polsce od 2 000 do 5 000 par lęgowych. Obecnie oscyluje ona w granicach 22 000 -35 000 tychże par.

Dudek jest w naszym kraju gatunkiem nielicznym, a jedynie lokalnie średnio licznym. Jest to gatunek raczej nizinny, stanowiska lęgowe powyżej 600 metrów nad poziomem morza nie są spotykane. Najliczniej występuje w środkowej i wschodniej Polsce. Szczególnie liczny jest w dolinach dużych rzek, takich jak Wisła, Narew, Bug czy Pilica. Podobnie rzecz się ma na zachodzie kraju, gdzie najliczniejszy jest w dolinach Odry, Warty i Noteci. Na Pomorzu i na Mazurach jest nieliczny, choć lokalnie bywa liczniejszy. 

Gatunek ten najlepiej się czuje w mozaice pól, łąk, pastwisk, śródpolnych zadrzewień i luźno położonych gospodarstw. Ważnym czynnikiem występowania dudka są piaszczyste tereny porośnięte skąpą roślinnością w których dudek żeruje. Jako, że takie tereny występują przy krawędziach większych rzek, to stąd bierze się większa ilość dudków w tych biotopach. Dudek spotykany bywa także na poligonach, na skrajach żwirowni, a nawet na leśnych polanach.

Dudka cechuje silny terytorializm. Gniazda poszczególnych par zwykle są oddalone od siebie od 1 do 5 kilometrów. W optymalnych środowiskach odległości te są znacznie mniejsze i wynoszą kilkaset metrów. W wyjątkowych przypadkach zdarzyło się, że gniazdowały w tym samym ogrodzie, czy budynku. Rodzice zdobywają pokarm zwykle w odległości od kilkudziesięciu do kilkuset metrów od gniazda. Zdarza się, pokonują w tej sprawie ponad kilometr.

Dudek jest tak zwanym dziuplakiem wtórnym. Poza dziuplami jaja składa w budkach lęgowych, stosach gałęzi, pryzmach kamieni, norach na skarpach (zdarzył się lęg nawet w króliczej norze!). Dudek, tak jak sokół czy sowa, nie buduje gniazda, ale składa jaja na dnie dziupli. Zdarza się, że wykorzystuje gniazda w dziuplach wybudowanych przez szpaki. Bardzo często są to nawet gniazda tegoroczne. Dudki dość chętnie (nawet 71%) wykorzystują tą samą dziuplę przez następne lata. Badania wykazują, że chętniej do tych samych dziupli chętniej wracają samce (60 -70%) niż samice (30 -40%).

Bardzo mocno bazowałem na: Wylegała P., Przystański M., 2015 Dudek Upupa epopd W. Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z., Chodkiewicz T (red.), Monitoring Ptaków Lęgowych. Poradnik metodyczny. Wydanie 2. GIOŚ, Warszawa, s. 480 -484.

MaluśkiewiczM., Gutowski M., 2016 Liczebność i miejsca gniazdowania dudka Upupa epops w dolinie Noteci pomiędzy miejscowościami Ujście i Wieeń", Ptaki Wielkopolski 4, Rocznik Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody SALAMANDRA, s.44 -52.

xkce3T66a0d4Fg8AmS6wtcWCawGaxHxSTkPuGebh

Dudek ("Dudek malowany lipcową łąką"), fot. Mateusz Matysiak   Mateusz Matysiak - Polish Bird Photos

© Plamka Mazurka
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci